Tồn tại hàng trăm năm qua, làng nghề tre Hàm Giang (thuộc xã Hàm Giang, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh) vẫn được đồng bào dân tộc Khmer tại đây gìn giữ. Họ đã biến những cây tre mộc mạc thành những vật có giá trị như: bộ bàn ghế, giường, tủ, salon tre,... thậm chí là cả xe đạp cũng bằng tre.

Anh Trì Cảnh bên chiếc xe đạp độc đáo của mình - Ảnh: Kim Hà.
Anh Trì Cảnh bên chiếc xe đạp độc đáo của mình - Ảnh: Kim Hà
 
Là một trong những người thổi hồn vào cây tre, anh Trì Cảnh (42 tuổi) truyền nhân đời thứ 3 trong một gia đình có truyền thống làm nghề tre, đã cải tiến mẫu mã để làng nghề quê hương anh tiếp tục được duy trì, thu nhập từ nghề này cũng được tăng lên.

Theo anh Cảnh, làng nghề tre Hàm Giang trải qua nhiều thăng trầm, mặc dù nghề này vô cùng vất vả, nhưng thu nhập thì rất thấp. Từ những trăn trở đó, nhận thấy nhu cầu sử dụng các vật dụng có nguồn gốc thiên nhiên tại các khu du lịch sinh thái như xe ngựa, cánh quạt, chuông gió…, đặc biệt là khách Tây rất thích chạy xe đạp dã ngoại. Do đó, anh Cảnh bắt đầu lên ý tưởng “biến” cây tre ở phum sóc mình thành những chiếc xe đạp độc đáo để cung cấp cho các cơ sở kinh doanh du lịch.

Sản phẩm của anh Cảnh có 30% bộ phận nhân tạo như: Bánh xe, căm, dây xích xe,… 70% còn lại đều là từ thiên nhiên.

Độc đáo xe đạp tre - ảnh 1
Chiếc xe được chăm chút trước khi “xuất xưởng” - Ảnh: Kim Hà.
 
Hoàn thành một chiếc xe đạp bằng tre phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp. Tre làm khung sườn là loại tre gai già, thân thẳng, vỏ dày, khoảng cách các mắt tre gần nhau, như vậy khung sườn mới có độ chắc và bền cao. Để tre không bị mối mọt làm hư hỏng theo thời gian, anh Cảnh đã ngâm tre làm khung sườn trong nước vôi khoảng 15 ngày, nhờ vậy giúp sản phẩm xe đạp tre của anh sử dụng được rất lâu từ 7 – 8 năm.

Chủ nhân của chiếc xe độc đáo này cho biết, công đoạn khó nhất là làm sườn xe. Phải tự chế khung sắt, rồi đo độ dài, đường kính của tre, sau đó tra vào làm sao cho tre và lõi sắt vừa khít với nhau. Để làm hoàn chỉnh một sản phẩm, anh Cảnh và 2 người thợ nữa phải mất đến 10 ngày. “Xe đạp này không thể nào làm gấp được. Chỉnh sườn tre bên ngoài, đồng thời phải chỉnh luôn khung sắt bên trong, rồi gắn thử xem bánh trước, bánh sau có khớp với nhau hay không. Nếu chưa thì phải tháo ra, tháo vô gắn lại đến khi nào đúng khớp thì thôi, lệch 1 – 2 cm cũng không được. Vì một khi đã ráp vào thì xe cố định luôn không thể tháo rời”, anh Cảnh nói.

Điều đặc biệt là thứ dùng để kết nối những bộ phận trên khung sườn lại với nhau không phải là ốc vít, hay các mối hàn mà bằng dây mây và chốt tre. Theo anh Cảnh, khi tre đã xử lí mối mọt thì chất tre rất mặn, nếu gắn ốc vít thì tầm 1 – 2 năm sẽ bị ăn mòn, khiến sườn xe đạp bị vuột ra không sử dụng được nữa. Tuy chỉ là chi tiết nhỏ nhưng nó lại quyết định sự thất bại hay thành công của chiếc xe đạp tre.

Độc đáo xe đạp tre - ảnh 2
Xe đạp tre thân thiện với môi trường được ứng dụng như những xe đạp bình thường khác - Ảnh: Kim Hà.
 

Trước khi làm được sản phẩm như hiện tại, anh Cảnh đã thử qua nhiều loại tre và thất bại nhiều lần. Thời điểm đó, đã ráp được hoàn chỉnh sản phẩm nhưng khi chạy thử thì không được phải tháo ra hết, rồi làm lại từ đầu. “Mình đã làm được thành hình chiếc xe rồi, nếu bỏ ngang thì coi như bỏ hết công sức nghiên cứu từ trước đến nay. Nghĩ vậy nên tôi ráng tiếp tục làm, coi cái nào chưa được thì tìm cách sửa, từ từ mới được như bây giờ”, anh Cảnh chia sẻ.

Được thiết kế theo kiểu dáng xe đạp đua nhưng loại “xe thiên nhiên” này rất nhẹ, khi chạy sẽ cảm thấy xe có đà hơn, đạp nhẹ chân hơn. Bên cạnh đó, sản phẩm làm bằng cây tre truyền thống nên rất phù hợp với các khu du lịch sinh thái và nó lạ hơn những loại xe đạp bình thường, khiến khách du lịch vô cùng thích thú.

Hiện nay, sản phẩm của anh Trì Cảnh đã có mặt ở hầu hết các khu dịch lịch tại TP Hồ Chí Minh, Nha Trang, Vĩnh Long, Cần Thơ,…Mỗi tháng, cơ sở của anh này bán ra thị trường theo đơn đặt hàng từ 10 – 15 chiếc xe đạp tre, mỗi chiếc có giá từ 5 – 5,5 triệu đồng.

 

Theo Tiền Phong